ADLİ BİLİŞİM (COMPUTER FORENSICS)

1 - Adli Bilişimin kişiler açısından önemi nedir?
2 - Dijital delil nereler de bulunur ve hangi durumlarda delil özelliğini kaybeder?
3 - Büyük sunuculardan bir kısmının imajının alınması ve bu imaj dosyasının incelenmesi durumunda, çıkan veriler delil sayılırmı?
4 - Bir şekilde ele geçen mobil cihazlardan elde edilen görüşme kayıtları, delil olarak kullanılabilirmi? Bu kayıtlar için iletişimin tespiti kararı alınması gerekir mi?
5 - Yazıcı ve televizyonlarda elektronik delil bulunurmu?
6 - Adli Bilişim safhalarını merak ediyormusunuz?
7 - Siber saldırganların nasıl tespit edildiğini öğrenmek istermisiniz?
8 - Bilirkişi olmayı düşündünüz mü?
9 - Siber suçlar ile ilgili her şeyi öğrenmek istemezmisiniz?
10 - Kişisel verileriniz çalındığında ne yapacağınızı biliyormusunz?
11 - Eviniz veya arabanızın, güvenlik güçleri tarafından aranması durumunda haklarınızı biliyormusuz?
Yukarıdaki sorular ve benzer çok fazla soruların cevaplarını Adli Bilişim (Computer Forensics) kitabımda bulabileceksiniz.

Sevgili Dostlar.. Sizlere, Adli Bilişim ve Bilgisayar incelemeleri konusun da , bilişim dünyasının önde gelenlerinin görüş ve düşüncelerinin yanında , 96 yılından günümüze tecrübelerimi , bilişim ile ilgili meteryalleri, karşılaştığım problemleri ve çözümlerini anlatmaya çalıştım. En önemlisi de Adli delil nerelerde bulunur ve hangi şekillerde delil özelliğini kaybeder gibi yapmış olduğum araştırmaların sonuçlarını yazmaya çalıştım. Ümit ediyorum çok şey öğreneceksiniz. Şimdi Bilişime giriş yapmanın vaktinin geldiğini düşünüyorum. Adli Bilişim teriminin kökeni, İngilizce orijinal ismi ile Computer Forensics?tir. Bu kavram, bilgisayar anlamındaki computer ile mahkemeye ait olan, adli anlamına gelen forensic kelimelerinden oluşmaktadır. Dilimize tam çevrildiğinde Adli Bilgisayar gibi bir anlam ortaya çıkmakla birlikte, ağırlıklı olarak Adli Bilişim terimi tercih edilmektedir. İfade etmek gerekir ki, Adli Bilişim yerine Bilgisayar Kriminalistiği de kullanılabilmektedir. Biz de Türkçe?deki yaygın kullanım olan Adli Bilişim terimini tercih edeceğiz. Gerek hukuk, gerek ceza yargılamasında hakim, önüne gelen bir uyuşmazlığı çözmek için delillere ihtiyaç duyar. Hakim, her iki yargılama türünde de genel olarak delilleri serbestçe takdir eder. Delillerin takdiri, yargılama hukukuna ilişkin bir husus olmakla birlikte; delillerin toplanması, teknik bir konudur. Bu teknik yön, özellikle inceleme konumuz olan bilişim suçları olunca, çok daha belirgin hale gelmektedir. İşte delillerin tespitindeki bu teknik husus, adli bilişimin çalışma alanına girmektedir. Adli bilişim, yeni bir hukuk dalı olarak ortaya çıkan ve etkinliği son yıllarda artan şekilde hissedilen bilişim hukuku konularına bir yardımcı disiplin olarak doğmuştur. Adli bilişim yöntemlerine gerek hukuki ihtilaflarda ve gerekse de ceza yargılamalarında sıkça başvurulmaktadır. Biz burada inceleme konumuz olan bilişim suçlarına paralel olarak, adli bilişim başlığını ağırlıklı olarak daha çok ceza hukukunu ilgilendiren boyutuyla ele almayı tercih ettik. Ancak ilave etmek gerekir ki, adli bilişim, ceza hukukunda daha etkin bir kullanım alanı bulmakla birlikte, bu durum hızla değişecektir. Zira adli bilişim, özel hukuk alanındaki ihtilafların çözümünde de yargılamaya delil katkısı yapabilecek bir bilim dalıdır. Adli Bilişim alanında kullanılan donanımlar ve yazılımlar, bu donanım ve yazılımların popüler olanlarının kurulum ve kullanımını, bir sonraki kitabım ?Veri Kurtarma , İnceleme, Raporlama ve Veri kurtarmada kullanılan Donanım ve Yazılımlar? adlı kitabta bulabilirsiniz. Yine Adli Bilişim konusunu iyi anlayabilmek için, bilgisayar medyaları ile aranızın iyi olması gerekmektedir. Bu konularıda detaylı bir şekilde anlattığım ilk kitabım ?bilişimci Gözü ile Genel Bilgisayar? adlı kitabımda bulabilirsiniz. İyi bir bilişimci olmanız dileğiyle...

GİRİŞ     1

GENEL AMAÇ    3

ÖZET     4

YAZAR HAKKINDA           5

ADLİ BİLİŞİM      15

COMPUTER FORENSİCS (BİLGİSAYAR KRİMİNALİSTİĞİ)                15

1.            ADLİ BİLİŞİM      17

1.1.        ADLİ BİLİŞİMİN FAYDALARI         20

1.2.        ADLİ BİLİŞİMİN ÖNEMİ 20

1.3.        DİJİTAL DELİL     21

1.4.        DİJİTAL DELİL NERELERDE BULUNUR      21

1.4.1.     BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ VERİ ÜNİTELERİ ÜZERİNDE BULUNMASI MUHTEMEL DİJİTAL DELİL TÜRLERİ     22

1.4.2.     BİLGİSAYAR HARDDİSKLERİ ÜZERİNDE BULUNMASI MUHTEMEL DİJİTAL DELİL TÜRLERİ               23

1.4.3.     CD DVD DİSKET VE USB HDD İLE FLASH DİSK ÜZERİNDE BULUNMASI MUHTEMEL DİJİTAL DELİL TÜRLERİ              24

1.4.4.     ZIP DAT DLT GİBİ YEDEKLEME ÜNİTELERİ ÜZERİNDE BULUNMASI MUHTEMEL DİJİTAL DELİL TÜRLERİ     24

1.4.5.     DİJİTAL KAMERALAR VE FOTOĞRAF MAKİNALARI ÜZERİNDE BULUNMASI MUHTEMEL DİJİTAL DELİL TÜRLERİ  25

1.4.6.     MP3 ÇALARLAR ÜZERİNDE BULUNMASI MUHTEMEL DİJİTAL DELİL TÜRLERİ       26

1.4.7.     HAFIZA KARTLARI (SD, MMS, CF, MEMORYSTİCK VS.) ÜZERİNDE BULUNMASI MUHTEMEL DİJİTAL DELİL TÜRLERİ                26

1.4.8.     EL BİLGİSAYARLARI (PDA, PALM, POCKET PC VS.) CEP TELEFONLARININ ÜZERİNDE BULUNMASI MUHTEMEL DİJİTAL DELİL TÜRLERİ   27

1.4.8.1. PDA CİHAZLARI ÜZERİNDE BULUNMASI MUHTEMEL DİJİTAL DELİL TÜRLERİ       27

1.4.8.2. PALM VE POCKET PC ÜZERİNDE BULUNMASI MUHTEMEL DİJİTAL DELİL TÜRLERİ            28

1.4.9.     CEP TELEFONLARI ÜZERİNDE BULUNMASI MUHTEMEL DİJİTAL DELİL TÜRLERİ   29

1.4.10.  OYUN KONSOLLARI ÜZERİNDE BULUNMASI MUHTEMEL DİJİTAL DELİL TÜRLERİ               29

1.4.10.1.              MODİFİYE EDİLMİŞ OYUN KONSOLLARI DİSKLERİ ÜZERİNDE BULUNMASI MUHTEMEL DİJİTAL DELİL TÜRLERİ                30

1.4.11.  YAZICI VE FAKS CİHAZLARI ÜZERİNDE BULUNMASI MUHTEMEL DİJİTAL DELİ TÜRLERİ   30

1.4.11.1.              YAZICILAR ÜZERİNDE     31

1.4.11.2.              FAKS CİHAZLARI ÜZERİNDE BULUNMASI MUHTEMEL DİJİTAL DELİL TÜRLERİ      31

1.4.12.  NETWORK CİHAZLARI ÜZERİNDE BULUNMASI MUHTEMEL DİJİTAL DELİL TÜRLERİ           31

1.4.12.1.              NETWORK CİHAZLARI ÜZERİNDE BULUNMASI MUHTEMEL DİJİTAL DELİL TÜRLERİ           32

1.4.13.  INTERNET VE NETWORK ORTAMLARI ÜZERİNDE BULUNMASI MUHTEMEL DİJİTAL DELİL TÜRLERİ           32

2.            ADLİ BİLİŞİM İLE İLGİLİ ÖNEMLİ DÖRT ADIM       32

2.1          ELDE ETME (ACQUİSİTİON)         33

2.2          TANIMLAMA (IDENTİFİCATİON)              43

2.3          DEĞERLENDİRME (EVALUATİON)            44

2.4          SUNUM (PRESENTATİON)          44

3.            BİLİRKİŞİLİK VE RAPORLAMA     45

3.1          BİLİRKİŞİ              45

3.2          BİLİRKİŞİ RAPORUNUN HUKUKİ DEĞERİ              45

3.3          BİLİRKİŞİNİN ÖNEMİ      46

3.4          BİLİRKİŞİ OLMANIN ŞARTLARI   47

3.5          ADLİ BİLİRKİŞİ ATAMALARI         49

3.6          ADLİ BİLİRKİŞİ RAPORU                49

3.7          BİLİRKİŞİ ÜCRET TARİFESİ            50

4.            ADLİ BİLİŞİM KONUSUNDA DEĞERLENDİRME    51

5.            BİLİŞİM SUÇLARININ TÜRK HUKUK SİSTEMİNDEKİ YERİ                55

5.1          SANAL ORTAMDA İŞLENEN SUÇLAR SÖZLEŞMESİ            55

5.2          SANAL ORTAMDA İŞLENEN SUÇLAR SÖZLEŞME METNİ (BUDAPEŞTE 23.11.2001) ULUSAL DÜZEYDE ALINACAK TEDBİRLER          56

5.2.1      MADDİ CEZA HUKUKU  56

5.2.1.1  BİLGİSAYAR VERİLERİNİN VE SİSTEMLERİNİN GİZLİLİĞİNE BÜTÜNLÜĞÜNE VE ERİŞİLEBİLİRLİĞİNE YÖNELİK SUÇLAR                56

5.2.1.1.1              YASADIŞI ERİŞİM             56

5.2.1.1.2              YASADISI ARAYA GİRME              56

5.2.1.1.3              VERİLERE MÜDAHALE   57

5.2.1.1.4              SİSTEME MÜDAHALE     57

5.2.1.1.5              CİHAZLARIN KÖTÜYE KULLANIMI            57

5.2.1.2  BİLGİSAYARLA BAĞLANTILI SUÇLAR       58

5.2.1.2.1              BİLGİSAYARLA BAĞLANTILI SAHTECİLİK                58

5.2.1.2.2              BİLGİSAYARLA BAĞLANTILI DOLANDIRICILIK      58

5.2.1.3  İÇERİKLE BAĞLANTILI SUÇLAR   59

5.2.1.3.1              ÇOCUK PORNOGRAFİSİYLE BAĞLANTI SUÇLAR 59

5.2.1.4  TELİF HAKKI VE BUNUNLA BAĞLANTILI HAKLARIN İHLALİNE İLİŞKİN SUÇLAR     60

5.2.1.5  TALİ YÜKÜMLÜLÜK VE YAPTIRIMLAR    61

5.2.1.5.1              TEŞEBBÜS VE YARDIM VEYA YATAKLIK  61

5.2.1.5.2              KURUMSAL YÜKÜMLÜLÜK         61

5.2.1.5.3              YAPTIRIMLAR VE TEDBİRLER      62

5.2.1.6  USÜL HUKUKU 62

5.2.1.6.1              ORTAK HÜKÜMLER        62

5.2.1.6.1.1           USÜL HÜKÜMLERİNİN KAPSAMI             62

5.2.1.6.1.2           ŞARTLAR VE TEDBİRLER                63

5.2.1.7  DEPOLANAN BİLGİSAYAR VERİSİNİN KORUNMASI         64

5.2.1.7.1              DEPOLANAN BİLGİSAYAR VERİSİNİN SÜRATLİ ŞEKİLDE KORUNMASI      64

5.2.1.7.2              TRAFİK VERİSİNİN SÜRATLİ ŞEKİLDE KORUNMASI VE KISMEN AÇIKLANMASI    65

5.2.1.8  ÜRETİM EMRİ   65

5.2.1.9  DEPOLANMIŞ BİLGİSAYAR VERİLERİNİN ARANMASI VE BUNLARA EL KONULMASI          66

5.2.1.10                BİLGİSAYAR VERİLERİNİN GERCEK ZAMANLI TOPLANMASI         67

5.2.1.10.1            TRAFİK VERİLERİNİN GERCEK ZAMANLI TOPLANMASI   67

5.2.1.10.2            İÇERİK VERİLERİNİN TAKİBİ         68

5.2.1.11                YARGILAMA YETKİSİ      69

5.2.1.12                ULUSLARARASI İŞBİRLİGİ            70

5.2.1.12.1            ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİNE İLİŞKİN GENEL İLKELER        70

5.2.1.13                SUÇLULARIN İADESİNE İLİŞKİN İLKELER 70

5.2.1.13.1            SUÇLULARIN İADESİ       70

5.2.1.14                KARŞILIKLI YARDIMLAŞMAYA İLİŞKİN GENEL İLKELER     72

5.2.1.14.1            KENDİLİĞİNDEN BİLGİ VERME   73

5.2.1.15                GEÇİCİ TEDBİRLERE İLİŞKİN KARŞILIKLI YARDIMLAŞMA 73

5.2.1.15.1            DEPOLANAN BİLGİSAYAR VERİLERİNİN SÜRATLİ ŞEKİLDE KORUNMASI 73

5.2.1.15.2            KORUNAN TRAFİK VERİLERİNİN SÜRATLİ ŞEKİLDE AÇIKLANMASI            75

5.2.1.16                SORUŞTURMA YETKİLERİ KONUSUNDA KARŞILIKLI YARDIMLAŞMA        75

5.2.1.16.1            DEPOLANAN BİLGİSAYAR VERİLERİNE ERİŞİM KONUSUNDA KARŞILIKLI YARDIMLAŞMA              76

5.2.1.16.2            DEPOLANMIŞ BİLGİSAYAR VERİLERİNE İZİNLİ ŞEKİLDE VEYA BU VERİLERİN HALKA AÇIK OLDUĞU DURUMLARDA SINIR ÖTESİNDEN ERİŞİM SAĞLANMASI              76

5.2.1.16.3            TRAFİK VERİLERİNİN GERÇEK ZAMANLI OLARAK TOPLANMASI KONUSUNDA KARŞILIKLI YARDIMLAŞMA                77

5.2.1.16.4            İÇERİK VERİLERİNE EL KONULMASI KONUSUNDA KARŞILIKLI YARDIMLAŞMA    77

5.2.1.17                24 SAAT 7 GÜN İLETİŞİM AĞI     77

5.3          MEVCUT HUKUKİ DURUM          78

5.3.1      TÜRK CEZA KANUNU (TCK) - 5237           78

5.3.2      TCK 243. MADDE (SİBER SALDIRI)            79

5.3.3      TCK 244. MADDE (SİBER SALDIRI)            80

5.3.4      TCK 245. MADDE (KREDİ KARTI DOLANDIRICILIĞI)           81

5.3.5      TCK 246. MADDE (HAKSIZ MENFAAT)    82

5.3.6      TCK 135. MADDE (KİŞİSEL VERİLER)         83

5.3.7      TCK 136. MADDE (KİŞİSEL VERİLER)         83

5.3.8      TCK 138. MADDE (KİŞİSEL VERİLER)         84

5.4          ADLÎ VE ÖNLEME ARAMALARI YÖNETMELİĞİ    84

5.4.1      AMAÇ   84

5.4.2      KAPSAM             84

5.4.3      DAYANAK           84

5.4.4      TANIMLAR         85

5.4.5      GECİKMESİNDE SAKINCA BULUNAN HÂL            85

5.4.6      SUÇÜSTÜ            86

5.4.7      ADLÎ ARAMA VE KAPSAMI          86

5.4.8      MAKUL ŞÜPHE 86

5.4.9      ADLÎ ARAMALARDA KARAR VE EMİR VERME YETKİSİ     87

5.4.10    KARAR ALINMADAN YAPILACAK ARAMA            88

5.4.11    OLAY YERİ İNCELEME     89

5.4.12    ARAMADA EMİR YA DA KARAR KAPSAMI DIŞINDA ELDE EDİLEN BULGULAR VE ELE GEÇİRİLEN KİŞİLER  89

5.4.13    ADLÎ ARAMA TUTANAĞI             90

5.4.14    ARAMA SONUNDA TALEP HÂLİNDE VERİLECEK BELGE   91

5.4.15    AVUKAT BÜROLARINDA ARAMA             92

5.4.16    ASKERÎ MAHALLERDE YAPILACAK ARAMA          92

5.4.17    ARAMADA ELE GEÇEN BELGE VE KÂĞITLAR HAKKINDA YAPILACAKLAR 93

5.4.18    BİLGİSAYARLARDA, BİLGİSAYAR PROGRAMLARINDA VE KÜTÜKLERİNDE ARAMA, KOPYALAMA VE ELKOYMA  93

5.4.19    ÖNLEME ARAMALARI   94

5.4.19.1                DENETİM YAPILACAK HÂLLER    94

5.4.19.2                ÖNLEME ARAMASI VE KAPSAMI             96

5.4.19.3                ÖNLEME ARAMASI YAPILACAK YERLER 96

5.4.19.4                ÖNLEME ARAMASI KARARI        97

5.4.20    ÖZEL GÜVENLİK GÖREVLİLERİNİN KONTROL YETKİLERİ 98

5.4.21    DERNEKLERDE ARAMA 98

5.4.22    SPOR MÜSABAKALARI İLE İLGİLİ ARAMALAR     99

5.4.23    ÖNLEME ARAMALARINDA ELDE EDİLEN BİLGİ VE BULGULAR İLE YAKALANAN ŞÜPHELİLER HAKKINDA YAPILACAK İŞLEMLER            99

5.4.24    HÂKİMDEN ÖNLEME ARAMASI KARARI ALINMASI GEREKMEYEN HÂLLER           99

5.4.25    ÖNLEME ARAMASI TUTANAĞI 100

5.4.26    ARAMALARIN YAPILMA ŞEKLİ   101

5.4.26.1                DURDURMA VE KONTROL İŞLEMLERİ    101

5.4.26.2                DURDURMA ÜZERİNE AŞAĞIDAKİ İŞLEMLER YAPILIR     101

5.4.27    KARAR VEYA YAZILI EMİR ÜZERİNE ÜST VE EŞYA ARAMASININ İCRASI  102

5.4.27.1                ARAÇLARDA ARAMA     103

5.4.27.2                KONUT, İŞYERİ VE EKLENTİLERİNDE ARAMANIN YAPILMASI       104

5.4.28    HANGİ HALLERDE KAPALI YERLERE VE EKLENTİLERİNE GİRİLİR   105

5.4.29    ARAMADA HAZIR BULUNDURULACAKLARLA İLGİLİ OLARAK UYGULANACAK HÜKÜMLER           106

5.4.30    ARAMANIN ZAMANI     106

5.4.31    NEZARETHANELERDE YAPILACAK ARAMA           107

5.5          BİLGİSAYARLARDA, BİLGİSAYAR PROGRAMLARINDA VE KÜTÜKLERİNDE ARAMA, KOPYALAMA VE ELKOYMA (CMK MADDE 134)      107

5.5.1      DELİL ÖZELLİĞİNİN BOZULMASI VE KARŞILAŞILAN ZORLUKLAR 109

5.6          İNTERNET ORTAMINDA YAPILAN YAYINLARIN DÜZENLENMESİ VE BU YAYINLAR YOLUYLA İŞLENEN SUÇLARLA MÜCADELE EDİLMESİ HAKKINDA KANUN - 5651              110

5.7          FİKİR VE SANAT ESERLERİ KANUNU (FSEK) - 5846            113

5.8          ELEKTRONİK İMZA KANUNU (EİK) - 5070             114

5.8.1      HUKUKİ DÜZENLEMELER             114

5.9          6572 SAYILI HAKİMLER VE SAVCILAR KANUNU İLE BAZI KANUN VE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN              115

5.9.1      YARGI PAKETİYLE GETİRİLECEK BAZI YENİLİKLER               115

5.9.2      GENEL SEKRETERLERE ÜYE SEÇİM HAKKI              116

5.9.3      YARGITAY?A 8 YENİ DAİRE KURULUYOR               117

5.9.4      ADLİ YIL AÇILIŞ TÖRENİ KALDIRILIYOR    117

5.9.5      HÂKİM VE SAVCILARA DİSİPLİN AFFI     118

5.9.6      EL KOYMANIN KAPSAMI GENİŞLETİLİYOR           119

5.9.7      AVUKATA KISITLAMA   120

5.9.8      DANIŞTAY?DA KURULA YENİ YETKİLER  121

5.10       2014 YILI SONUNDA KABUL EDİLEN YENİ TORBA YASANIN GETİRECEKLERİ/GÖTÜRECEKLERİ      123

5.10.1    TEHDİDİN CEZASI ARTIYOR         123

5.10.2    ARAMALAR KOLAYLAŞTIRILIYOR              124

5.10.3    AVUKATLARIN SORUŞTURMA DOSYASINA ULAŞIM HAKKI YENİDEN KISITLANIYOR        124

5.10.4    SORUŞTURMA SIRASINDA ?ELKOYMA? YETKİSİ GENİŞLETİLİYOR             124

5.10.5    DİNLEME, GİZLİ SORUŞTURMACI KULLANMA VE TEKNİK TAKİP YETKİLERİ GENİŞLETİLİYOR         125

5.10.6    KAMU GÖREVLİSİNE YAN GÖZLE BAKAN YANACAK       125

5.10.7    POLİSİN OLAYLARA MÜDAHALE YETKİSİ ARTTIRILACAK                126

5.10.8    POLİSE 24 SAATLİK GÖZALTI YETKİSİ VERİLECEK                126

5.10.9    MOLOTOF KOKTEYLİ ATEŞLİ SİLAH SAYILACAK   127

5.10.10 GÖSTERİLERDE YÜZÜN MASKE İLE KAPATILMASI SUÇ SAYILACAK           127

5.10.11 SOSYAL MEDYAYA GETİRİLEN SINIRLAMALAR ARTTIRILACAK     128